Edwardyen Yıllar

  Giriş

Geleneksel olarak Kraliçe Victoria’nın ölümüyle (1901) başlayıp I. Dünya Savaşı’nın patlak vermesiyle (1914) sona eren Edwardyen Dönem, savaşın bitişine (1918) kadar genişletilerek ele alınabilmektedir. Bu esnek çerçeve, dönemin lüksünü, iyimserliğini ve sosyal kırılganlığını daha bütüncül bir perspektiften anlamayı sağlar. Edwardyen İngiltere, Viktoryen katılığın çözülüp modernizmin kapılarının aralandığı, edebiyatın altın çağını yaşadığı, mimarinin zarif bir geçiş sergilediği ve modanın özgürleştiği kısa ama yoğun bir “altın öğle sonrası”dır.

ODE ve PDE’nin Temelleri: Aksiyomatik Bir Yaklaşım -1

 (Foundations of ODEs and PDEs: An Axiomatic Approach)

0. ÖN BİLGİLER

0.1. ÇOK-İNDİS

Çok-indis notasyonu, çok değişkenli türevler ve üs ifadeleri için standart ve kompakt bir gösterim sağlar.

Kodomen Yükselişte

Motivasyon

Türkçe matematik yazımında “değer kümesi” terimi on yıllardır kodomen anlamında kullanılıyor. Ne var ki terim, Türkçenin sezgisel anlam mantığında kodomenden çok görüntü kümesini \((f(X))\) çağrıştırmaktadır. Sonuç olarak aynı metin içinde bile “değer kümesi” bazen hedefi, bazen fiili çıktıyı ima etmekte ve kavramlar birbirine sürtünmektedir. Bu çalışma kapsamında hem matematik hem dil kaygısıyla kodomeni genel terim, daha özel durumlarda hedef uzay/hedef küme ikilisini yerleştirme önerilmektedir.

Özet

Bir \(f:X\rightarrow Y\) fonksiyonu için  \(Y\) kodomendir; \(f(X)\) ise görüntü kümesidir. “Değer kümesi” terimi tarihsel olarak \(Y\) için kullanılsa da dilsel çağrışımı \(f(X)\)'e kaymaktadır. Bu karışıklık, özellikle kategori teorisi, cebir, diferansiyel geometri gibi modern matematik alanlarının kodomenin “çıktılar listesi” değil, yapı taşıyan bir hedef nesne olması nedeniyle daha görünür hâle gelmektedir. Öneri: Türkçede “değer kümesi” terk edilsin; genel kullanımda kodomen, yapı vurgusunda hedef uzay, saf küme bağlamında hedef küme, fiili çıktılar için görüntü kümesi yerleşsin.

GoF Tasarım Kalıpları ve Sürdürülebilir OOP Mimarisine Etkileri

Özet

Gang of Four (GoF) tasarım kalıpları, nesne yönelimli yazılım geliştirmede tekrar eden tasarım problemlerine tek seferlik çözümler değil, yeniden kullanılabilir ve genelleştirilebilir çözüm şablonları sunmaktadır. Bu kalıplar, yalnızca kodun çalışmasını sağlamakla kalmaz; aynı zamanda yazılımın bakım, genişletilebilirlik ve entegrasyon süreçlerinde değişimi yönetmeye yönelik bir tasarım dili oluşturur. GoF kalıpları üç ana kategoride sınıflandırılmaktadır: Yaratımsal (Creational), Yapısal (Structural) ve Davranışsal (Behavioral). Bu sınıflandırma, yazılım mimarisinde hangi problem türüne müdahale edildiğini hızlıca kavramayı mümkün kılar.

1994 yılında Erich Gamma, Richard Helm, Ralph Johnson ve John Vlissides tarafından yayımlanan Design Patterns: Elements of Reusable Object-Oriented Software adlı eser, bu kalıpları sistematik biçimde tanımlayarak yazılım mühendisliği literatüründe bir dönüm noktası olmuştur. Bu nedenle GoF kalıpları yalnızca teknik bir araç seti değil, aynı zamanda yazılım geliştiriciler arasında ortak bir dilin inşasında tarihsel bir referans noktasıdır.

Aralık Okumaları

KADININ ADI YOK – Duygu Asena (✭✭)

Bu kitabı okurken kendimi bir anda seksenlerin Türkiye’sinde buldum: vitrinler başka, ev içleri başka; “modernlik” bir yandan, “ayıp” öte yandan. Özal’lar, “muzır neşriyat” tartışmaları, sansür refleksleri… Sayfaların arkasında bir dönem gölgesi dolaşıyor. Kitap bugün yeni bir şey söylemiyor olabilir ama şunu yapıyor: bir dönemin duygusal iklimini yüzüne çarpıyor. Dönemi anlamak isteyen okura hâlâ bir “hafıza kartı” gibi.