24 Ocak 2026 Cumartesi

Bilişim Hukuku-3: 5237'de Bilişim Suçlarının Tanımı ve Kapsamı

 3. Bölüm

TÜRK CEZA KANUNU’NDA BİLİŞİM SUÇLARININ TANIMI VE KAPSAMI

3.1. BİLİŞİM SUÇLARI TANIMI, KAPSAMI 

CIA'ya karşı fiiller:

  • Bilgisayar sistemine yasal olmayan erişim
  • Bilgisayar verilerinin yasa dışı erişimi, önlenmesi veya elde edilmesi
  • Bilgisayar verilerinin ve sistemlerinin engellenmesi
  • Bilgisayarı kötüye kullanan araçların üretilmesi, dağıtımı ve sahip olunması
  • Gizlilik önlemlerinin ihlal edilmesi

Kazanç veya zarar amaçlı fiiller

  • Dolandırıcılık ve sahtecilik
  • Kişisel veri suçları
  • Telif ve ticari marka suçları
  • Spam gönderilmesi
  • Kişilik haklarına zarar veren fiiller
  • Çocuklara taciz ve istismara yönelik fiiller

İçerik bağlantılı fiiller

  • Nefret söylemi içeren fiiller
  • Çocuk pornografisinin üretimi, dağıtımı ve bulundurulması
  • Terörizme destek fiilleri


3.2. TÜRK CEZA KANUNUNDA BİLİŞİM SUÇLARI 

Sınıflandırma:

  • Doğrudan bilişim suçları
  • Dolaylı bilişim suçları

Özel hayata karşı suçlar:

  • haberleşmenin gizliliğini ihlal (m. 132)
  • kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması (m. 133)
  • özel hayatın gizliliğini ihlal (m. 134)
  • kişisel verilen kaydedilmesi (m. 135)
  • verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme (m. 136)
  • verileri yok etmeme (m. 138)

Mal varlığına karşı suçlar:

  • nitelikli hırsızlık (m. 142/2-e)
  • nitelikli dolandırıcılık (m. 158/1-f)

TCK’da bilişim suçlarında şikâyete bağlılık ayrımı:

“Bilişim Alanında Suçlar” başlığı altındaki m.243–246 (bilişim sistemine girme; sistemi engelleme/bozma, verileri yok etme/değiştirme; banka/kredi kartı suçları; tüzel kişi güvenlik tedbirleri) bakımından kanunda açık bir şikâyet şartı öngörülmediğinden soruşturma kural olarak re’sen yürütülür. Buna karşılık, bilişim uygulamalarında sık görülen m.132–134 (haberleşmenin gizliliği, konuşmaların dinlenmesi-kaydı, özel hayatın gizliliği) m.139 gereği genel olarak şikâyete bağlıdır; aynı bölümdeki m.135, 136 ve 138 ise m.139’daki istisna nedeniyle şikâyete bağlı değildir ve re’sen soruşturulur.

Finansal nitelikli bilişim suçları:

  • banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (m. 245)
  • nitelikli hırsızlık (m. 142/2-e)
  • nitelikli dolandırıcılık (158/1-f)
  • sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme (m. 244)

Finansal nitelikli olmayan bilişim suçları:

  • bilişim sistemine girme
  • sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme
  • özel hayata karşı suçlar
  • haberleşmenin engellenmesi
  • hakaret
  • müstehcenlik
  • ses ve görüntülerin kayda alınması

3.3. TCK’DE BİLİŞİM SUÇLARININ YARGITAY KARARLARI İLE BİRLİKTE DEĞERLENDİRİLMESİ 

Yargıtay kararları çerçevesinde en çok ihlaller TCK 245 "Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması" hükmünün ihlali şeklinde gerçekleşmektedir. 245'ten sonra en çok ihlal edilen madde 244 ve 158'dir. 


SORULAR


1. Bilişim suçu denince iki ana sınıf nedir?

2. 5237 SK m. 243'ün başlığı nedir?

3. TCK 243’ün ana fiili nedir?

4. 5237 SK m. 243/1'e göre bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına, hukuka aykırı olarak giren veya orada kalmaya devam eden kimseye ... yıla kadar hapis veya adli para cezası verilir.

5. 5237 SK m. 243/4'e göre bir bilişim sisteminin kendi içinde veya bilişim sistemleri arasında gerçekleşen veri nakillerini, sisteme girmeksizin teknik araçlarla hukuka aykırı olarak izleyen kişi ... hapis cezası ile cezalandırılır.

6. 5237 SK m. 244/1'e göre bir bilişim sisteminin işleyişini engelleyen veya bozan kişi ... hapis cezası ile cezalandırılır.

7. 244. maddede belirtilen fiillerin bir banka veya kredi kurumu ya da bir kamu kurum ve kuruluşuna ait bilişim sistemi üzerinde işlenmesi halinde ceza ne kadar artırılır?

8. Başkasına ait gerçek bir kartı rızası dışında kullanarak yarar sağlamanın cezası nedir?

9. Sahte banka veya kredi kartı üreten, satan veya satın alan kişinin cezası nedir?

10. Sahte oluşturulmuş bir kartı kullanarak kendine yarar sağlamanın cezası nedir?

11. Madde 245/1'deki suç hangi akrabalara karşı işlenirse ceza verilmez?

12. Haberleşmenin engellenmesi suçu hangi maddede düzenlenmiştir?

13. Haberleşmenin gizliliğini ihlal suçu hangi maddede düzenlenmiştir?

14. Özel hayatın gizliliğini ihlal suçu hangi maddede düzenlenmiştir?

15. Kişisel verilerin kaydedilmesi suçu hangi maddede düzenlenmiştir?

16. Nitelikli hırsızlık suçu hangi maddede düzenlenmiştir?

17. Nitelikli dolandırıcılık suçu hangi maddede düzenlenmiştir?

18. 124/1'e göre, kişiler arasındaki haberleşmenin hukuka aykırı olarak engellenmesi halinde hangi cezaya hükmolunur?

19. 124/2'ye göre, kamu kurumları arasındaki haberleşmeyi hukuka aykırı olarak engelleyen kişiye hangi ceza verilir?

20. 124/3'e göre, basın ve yayın organının yayınının hukuka aykırı bir şekilde engellenmesi halinde hangi cezaya hükmolunur?

21. Hakaret nedir?

22. Hakaretin cezası nedir?

23. Hakaret suçunun sosyal medya üzerinden işlenmesi halinde ceza ... oranında artırılır.

24. 132/1'ye göre, haberleşmenin gizliliğini ihlal eden kimse ... ile cezalandırılır.

25. Haberleşmeyi hukuka aykırı olarak ifşa eden kimse ... ile cezalandırılır.

26. Kendisiyle yapılan haberleşmeyi ifşa eden kişi ... ile cezalandırılır.

27. Yüz yüze konuşmayı cihaz ile kaydeden kişi ... ile cezalandırılır.

28. Bir söyleşiyi diğer konuşanların rızası olmadan kaydeden kişi ... ile cezalandırılır.

29. Kişiler arası konuşmayı kaydederek ifşa eden kişi ... ile cezalandırılır.

30. 141. maddeye göre hırsızlığın cezası ne kadardır?

31. Bilişim sistemleri kullanarak hırsız işlenmesi halinde hangi cezaya hükmolunur?

32. Basit dolandırıcılığın cezası nedir?

33. Bilişim sistemlerinin veya bankaların araç olarak kullanılması dolandırıcılığı nasıl etkiler?

34. Bilişim sistemleri veya banka aracılığıyla yapılan dolandırıcılıkta alt sınır nedir?

35. Basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanarak dolandırıcılık yapmanın cezası nedir?

36.Yolda yürürken birinin düşürdüğü kredi kartını bulan ve bu kartla gidip temassız ödeme yaparak marketten alışveriş yapan kişi hangi maddeden yargılanır?

37. Birini telefonla arayıp "Ben polisim, hesabınız terör örgütü tarafından kullanılıyor, güvenliğiniz için kart bilgilerinizi ve gelen şifreyi söyleyin" denmiş olsun. Mağdur inanır, bilgileri verir ve kişi de onun hesabındaki parayı boşaltır ise hangi maddeden yargılanır?

38. Kumar oynanması için imkân sağlamanın cezası nedir?

39. 228. madde suçlarını bilişim sistemleri kullanarak işlemenin cezası nedir?

40. Başkasının adına sosyal medya hesabı açılması durumunda hangi suçlar oluşur?

41. CIA suçları hangi maddede düzenlenmiştir?

42. Türk Ceza Kanunun ... maddesinde bilişim sistemlerinin ve verilerin (kişisel, kurumsal, finansal vb.) manipülasyonuna karşı hükümler düzenlenmektedir.

43. Nitelikli dolandırıcılık TCK'nın hangi maddesinde düzenlenmiştir?

44. Kişisel verilerin korunmasına aykırı fiiller TCK'nın hangi maddesinde düzenlenmiştir?

45. Hakaret TCK'nın hangi maddesinde düzenlenmiştir?

46. Müstehcenlik TCK'nın hangi maddesinde düzenlenmiştir?

47. Türk Ceza Kanunun bilişim suçları nasıl sınıflandırılır?

48. Kazanç veya zarar amaçlı fiiller nelerdir?

49. Mal varlığına karşı suçlar nelerdir?


50. Türk Ceza Kanununa göre şikayete bağlı olan ve şikayete bağlı olmayan bilişim suçları hangileridir?

51. İşlenen bilişim suçlarının büyük bölümünde ... ile gerçekleşen suçların oluşması öne çıkmaktadır.

52. KVKK ne zaman çıkarılmıştır?

53. Kişisel verilerin işlenmesinde özel hayatın gizliliği ile kişilerin temel hak ve özgürlerinin korunmasını ve kişisel verilerine işleyen gerçek ve tüzel kişilerin yükümlülüklerini düzenleyen ... sayılı yasa büyük önem taşımaktadır.

54. KVKK hangi kişileri kapsamaktadır?

55. Hukuk Muhakemelerinde Ses ve Görüntü Nakledilmesi Yoluyla Duruşma İcrası Hakkında Yönetmelik ne zaman çıkarıldı?

56. Finansal nitelikli bilişim suçları nelerdir?

57. Finansal nitelikli olmayan bilişim suçları nelerdir?


58. Kişisel verilerin negatif ekonomisi nedir?

59. Yargıtay kararları çerçevesinde en çok ihlaller  ... hükmünün ihlali şeklinde gerçekleşmektedir.


ÇÖZÜMLER

1. Bilişim suçu denince iki ana sınıf nedir?

(i) Sisteme/veriye karşı suçlar, 
(ii) bilişim araç kullanılarak işlenen suçlar.


2. 5237 SK m. 243'ün başlığı nedir?

Bilişim Sistemine Girme


3. TCK 243’ün ana fiili nedir?

Bilişim sistemine hukuka aykırı girme veya orada kalma.


4. 5237 SK m. 243/1'e göre bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına, hukuka aykırı olarak giren veya orada kalmaya devam eden kimseye ... yıla kadar hapis veya adli para cezası verilir.

bir


5. 5237 SK m. 243/4'e göre bir bilişim sisteminin kendi içinde veya bilişim sistemleri arasında gerçekleşen veri nakillerini, sisteme girmeksizin teknik araçlarla hukuka aykırı olarak izleyen kişi ... hapis cezası ile cezalandırılır.

bir yıldan üç yıla kadar


6. 5237 SK m. 244/1'e göre bir bilişim sisteminin işleyişini engelleyen veya bozan kişi ... hapis cezası ile cezalandırılır.

bir yıldan beş yıla kadar


7. 244. maddede belirtilen fiillerin bir banka veya kredi kurumu ya da bir kamu kurum ve kuruluşuna ait bilişim sistemi üzerinde işlenmesi halinde ceza ne kadar artırılır?

yarı oranında


8. Başkasına ait gerçek bir kartı rızası dışında kullanarak yarar sağlamanın cezası nedir?

3 yıldan 6 yıla kadar hapis ve 5000 güne kadar adli para cezası (5237 SK m. 245/1).


9. Sahte banka veya kredi kartı üreten, satan veya satın alan kişinin cezası nedir?

3 yıldan 7 yıla kadar hapis ve 10.000 güne kadar adli para cezası (5237 SK m. 245/2).


10. Sahte oluşturulmuş bir kartı kullanarak kendine yarar sağlamanın cezası nedir?

4 yıldan 8 yıla kadar hapis ve 5000 güne kadar adli para cezası (5237 SK m. 245/3).


11. Madde 245/1'deki suç hangi akrabalara karşı işlenirse ceza verilmez?

  • Haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden biri.
  • Üstsoy veya altsoyunun (anne, baba, çocuk, torun vb.) veya bu derecedeki kayın hısımlarının.
  • Evlat edinen veya evlatlığın.
  • Aynı konutta beraber yaşayan kardeşlerin zararına işlenmesi halinde.

Not: Fıkra 4'teki cezasızlık durumu sadece birinci fıkradaki (başkasına ait kartın izinsiz kullanımı) suç için geçerlidir; sahte kart üretme veya kullanma suçlarını kapsamaz.


12. Haberleşmenin engellenmesi suçu hangi maddede düzenlenmiştir?

124


13. Haberleşmenin gizliliğini ihlal suçu hangi maddede düzenlenmiştir?

132


14. Özel hayatın gizliliğini ihlal suçu hangi maddede düzenlenmiştir?

134


15. Kişisel verilerin kaydedilmesi suçu hangi maddede düzenlenmiştir?

135


16. Nitelikli hırsızlık suçu hangi maddede düzenlenmiştir?

142


17. Nitelikli dolandırıcılık suçu hangi maddede düzenlenmiştir?

158


18. 124/1'e göre, kişiler arasındaki haberleşmenin hukuka aykırı olarak engellenmesi halinde hangi cezaya hükmolunur?

altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası


19. 124/2'ye göre, kamu kurumları arasındaki haberleşmeyi hukuka aykırı olarak engelleyen kişiye hangi ceza verilir?

bir yıldan beş yıla kadar hapis


20. 124/3'e göre, basın ve yayın organının yayınının hukuka aykırı bir şekilde engellenmesi halinde hangi cezaya hükmolunur?

bir yıldan beş yıla kadar hapis


21. Hakaret nedir?

Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişinin yaptığı eylem


22. Hakaretin cezası nedir?

üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası (125/1) 


23. Hakaret suçunun sosyal medya üzerinden işlenmesi halinde ceza ... oranında artırılır.

altıda bir (125/4)


24. 132/1'ye göre, haberleşmenin gizliliğini ihlal eden kimse ... ile cezalandırılır.

bir yıldan üç yıla kadar


25. Haberleşmeyi hukuka aykırı olarak ifşa eden kimse ... ile cezalandırılır.

iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası (132/2) 


26. Kendisiyle yapılan haberleşmeyi ifşa eden kişi ... ile cezalandırılır.

bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası (132/3)


27. Yüz yüze konuşmayı cihaz ile kaydeden kişi ... ile cezalandırılır.

iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası (133/1)


28. Bir söyleşiyi diğer konuşanların rızası olmadan kaydeden kişi ... ile cezalandırılır.

altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası (133/2)


29. Kişiler arası konuşmayı kaydederek ifşa eden kişi ... ile cezalandırılır.

iki yıldan beş yıla kadar hapis ve dörtbin güne kadar adlî para cezası 


30. 141. maddeye göre hırsızlığın cezası ne kadardır?

bir yıldan üç yıla kadar hapis


31. Bilişim sistemleri kullanarak hırsız işlenmesi halinde hangi cezaya hükmolunur?

beş yıldan on yıla kadar hapis (142/2-e)


32. Basit dolandırıcılığın cezası nedir?

bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası


33. Bilişim sistemlerinin veya bankaların araç olarak kullanılması dolandırıcılığı nasıl etkiler?

Suç "nitelikli dolandırıcılık" kapsamına girer ve cezası 3 yıldan 10 yıla kadar hapis olur.


34. Bilişim sistemleri veya banka aracılığıyla yapılan dolandırıcılıkta alt sınır nedir?

Hapis cezası 4 yıldan, adli para cezası ise elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.


35. Basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanarak dolandırıcılık yapmanın cezası nedir?

3 yıldan 10 yıla kadar hapis ve 5000 güne kadar adli para cezası.


36.Yolda yürürken birinin düşürdüğü kredi kartını bulan ve bu kartla gidip temassız ödeme yaparak marketten alışveriş yapan kişi hangi maddeden yargılanır?

245


37. Birini telefonla arayıp "Ben polisim, hesabınız terör örgütü tarafından kullanılıyor, güvenliğiniz için kart bilgilerinizi ve gelen şifreyi söyleyin" denmiş olsun. Mağdur inanır, bilgileri verir ve kişi de onun hesabındaki parayı boşaltır ise hangi maddeden yargılanır?

158


38. Kumar oynanması için imkân sağlamanın cezası nedir?

bir yıldan üç yıla kadar hapis ve iki yüz günden aşağı olmamak üzere adlî para cezası (228/1)


39. 228. madde suçlarını bilişim sistemleri kullanarak işlemenin cezası nedir?

üç yıldan beş yıla hapis ve bin günden onbin güne kadar adlî para cezası


40. Başkasının adına sosyal medya hesabı açılması durumunda hangi suçlar oluşur?

başkasına aşt kimlik bilgilerinin kullanılması (TCK m. 268)
özel hayatın gizliliğini ihlal (TCK m. 134)
Verileri hukuka aykırı ele geçirme (TCK m.136-137)
Kişisel verileri kaydetme (TCK m. 135)


41. CIA suçları hangi maddede düzenlenmiştir?

Bilişim sistemine hukuka aykırı girme 243'te düzenlenirken sistemi engelleme bozma, verileri yok etme veya değiştirme 244'te düzenlenmiştir.


42. Türk Ceza Kanunun ... maddesinde bilişim sistemlerinin ve verilerin (kişisel, kurumsal, finansal vb.) manipülasyonuna karşı hükümler düzenlenmektedir.

244


43. Nitelikli dolandırıcılık TCK'nın hangi maddesinde düzenlenmiştir?

158/1-f


44. Kişisel verilerin korunmasına aykırı fiiller TCK'nın hangi maddesinde düzenlenmiştir?

Kişisel verilerin korunmasına aykırı fiiller TCK'nın 135-138. maddelerinde düzenlenmiştir. 


45. Hakaret TCK'nın hangi maddesinde düzenlenmiştir?

125


46. Müstehcenlik TCK'nın hangi maddesinde düzenlenmiştir?

226

47. Türk Ceza Kanunun bilişim suçları nasıl sınıflandırılır?

  • Doğrudan bilişim suçları
  • Dolaylı bilişim suçları


48. Kazanç veya zarar amaçlı fiiller nelerdir?

  • Dolandırıcılık ve sahtecilik
  • Kişisel veri suçları
  • Telif ve ticari marka suçları
  • Spam gönderilmesi
  • Kişilik haklarına zarar veren fiiller
  • Çocuklara taciz ve istismara yönelik fiiller


49. Mal varlığına karşı suçlar nelerdir?

  • nitelikli hırsızlık (m. 142/2-e)
  • nitelikli dolandırıcılık (m. 158/1-f)

50. Türk Ceza Kanununa göre şikayete bağlı olan ve şikayete bağlı olmayan bilişim suçları hangileridir?

“Bilişim Alanında Suçlar” başlığı altındaki m.243–246 (bilişim sistemine girme; sistemi engelleme/bozma, verileri yok etme/değiştirme; banka/kredi kartı suçları; tüzel kişi güvenlik tedbirleri) bakımından kanunda açık bir şikâyet şartı öngörülmediğinden soruşturma kural olarak re’sen yürütülür. Buna karşılık, bilişim uygulamalarında sık görülen m.132–134 (haberleşmenin gizliliği, konuşmaların dinlenmesi-kaydı, özel hayatın gizliliği) m.139 gereği genel olarak şikâyete bağlıdır; aynı bölümdeki m.135, 136 ve 138 ise m.139’daki istisna nedeniyle şikâyete bağlı değildir ve re’sen soruşturulur.


51. İşlenen bilişim suçlarının büyük bölümünde ... ile gerçekleşen suçların oluşması öne çıkmaktadır.

kişisel verilerin hukuka aykırı olarak işlenmesi


52. KVKK ne zaman çıkarılmıştır?

2016


53. Kişisel verilerin işlenmesinde özel hayatın gizliliği ile kişilerin temel hak ve özgürlerinin korunmasını ve kişisel verilerine işleyen gerçek ve tüzel kişilerin yükümlülüklerini düzenleyen ... sayılı yasa büyük önem taşımaktadır.

6698


54. KVKK hangi kişileri kapsamaktadır?

KVKK, kişisel verileri işlenen gerçek kişiler ile bu verileri işleyen gerçek ve tüzel kişileri kapsamaktadır. 


55. Hukuk Muhakemelerinde Ses ve Görüntü Nakledilmesi Yoluyla Duruşma İcrası Hakkında Yönetmelik ne zaman çıkarıldı?

2021


56. Finansal nitelikli bilişim suçları nelerdir?

  • banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması
  • nitelikli hırsızlık
  • nitelikli dolandırıcılık 
  • sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme


57. Finansal nitelikli olmayan bilişim suçları nelerdir?

  • bilişim sistemine girme
  • sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme
  • özel hayata karşı suçlar
  • haberleşmenin engellenmesi
  • hakaret
  • müstehcenlik
  • ses ve görüntülerin kayda alınması

58. Kişisel verilerin negatif ekonomisi nedir?
Kişisel verilerin işlenmesi ile ekonomik kayıpların oluşabilmesi riski.


59. Yargıtay kararları çerçevesinde en çok ihlaller  ... hükmünün ihlali şeklinde gerçekleşmektedir.
TCK 245 "Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması"

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder