Edwardyen Yıllar

  Giriş

Geleneksel olarak Kraliçe Victoria’nın ölümüyle (1901) başlayıp I. Dünya Savaşı’nın patlak vermesiyle (1914) sona eren Edwardyen Dönem, savaşın bitişine (1918) kadar genişletilerek ele alınabilmektedir. Bu esnek çerçeve, dönemin lüksünü, iyimserliğini ve sosyal kırılganlığını daha bütüncül bir perspektiften anlamayı sağlar. Edwardyen İngiltere, Viktoryen katılığın çözülüp modernizmin kapılarının aralandığı, edebiyatın altın çağını yaşadığı, mimarinin zarif bir geçiş sergilediği ve modanın özgürleştiği kısa ama yoğun bir “altın öğle sonrası”dır.

ODE ve PDE’nin Temelleri: Aksiyomatik Bir Yaklaşım -1

 (Foundations of ODEs and PDEs: An Axiomatic Approach)

0. ÖN BİLGİLER

0.1. ÇOK-İNDİS

Çok-indis notasyonu, çok değişkenli türevler ve üs ifadeleri için standart ve kompakt bir gösterim sağlar.

Kodomen Yükselişte

Motivasyon

Türkçe matematik yazımında “değer kümesi” terimi on yıllardır kodomen anlamında kullanılıyor. Ne var ki terim, Türkçenin sezgisel anlam mantığında kodomenden çok görüntü kümesini \((f(X))\) çağrıştırmaktadır. Sonuç olarak aynı metin içinde bile “değer kümesi” bazen hedefi, bazen fiili çıktıyı ima etmekte ve kavramlar birbirine sürtünmektedir. Bu çalışma kapsamında hem matematik hem dil kaygısıyla kodomeni genel terim, daha özel durumlarda hedef uzay/hedef küme ikilisini yerleştirme önerilmektedir.

Özet

Bir \(f:X\rightarrow Y\) fonksiyonu için  \(Y\) kodomendir; \(f(X)\) ise görüntü kümesidir. “Değer kümesi” terimi tarihsel olarak \(Y\) için kullanılsa da dilsel çağrışımı \(f(X)\)'e kaymaktadır. Bu karışıklık, özellikle kategori teorisi, cebir, diferansiyel geometri gibi modern matematik alanlarının kodomenin “çıktılar listesi” değil, yapı taşıyan bir hedef nesne olması nedeniyle daha görünür hâle gelmektedir. Öneri: Türkçede “değer kümesi” terk edilsin; genel kullanımda kodomen, yapı vurgusunda hedef uzay, saf küme bağlamında hedef küme, fiili çıktılar için görüntü kümesi yerleşsin.

GoF Tasarım Kalıpları ve Sürdürülebilir OOP Mimarisine Etkileri

Özet

Gang of Four (GoF) tasarım kalıpları, nesne yönelimli yazılım geliştirmede tekrar eden tasarım problemlerine tek seferlik çözümler değil, yeniden kullanılabilir ve genelleştirilebilir çözüm şablonları sunmaktadır. Bu kalıplar, yalnızca kodun çalışmasını sağlamakla kalmaz; aynı zamanda yazılımın bakım, genişletilebilirlik ve entegrasyon süreçlerinde değişimi yönetmeye yönelik bir tasarım dili oluşturur. GoF kalıpları üç ana kategoride sınıflandırılmaktadır: Yaratımsal (Creational), Yapısal (Structural) ve Davranışsal (Behavioral). Bu sınıflandırma, yazılım mimarisinde hangi problem türüne müdahale edildiğini hızlıca kavramayı mümkün kılar.

1994 yılında Erich Gamma, Richard Helm, Ralph Johnson ve John Vlissides tarafından yayımlanan Design Patterns: Elements of Reusable Object-Oriented Software adlı eser, bu kalıpları sistematik biçimde tanımlayarak yazılım mühendisliği literatüründe bir dönüm noktası olmuştur. Bu nedenle GoF kalıpları yalnızca teknik bir araç seti değil, aynı zamanda yazılım geliştiriciler arasında ortak bir dilin inşasında tarihsel bir referans noktasıdır.

Aralık Okumaları

KADININ ADI YOK – Duygu Asena (✭✭)

Bu kitabı okurken kendimi bir anda seksenlerin Türkiye’sinde buldum: vitrinler başka, ev içleri başka; “modernlik” bir yandan, “ayıp” öte yandan. Özal’lar, “muzır neşriyat” tartışmaları, sansür refleksleri… Sayfaların arkasında bir dönem gölgesi dolaşıyor. Kitap bugün yeni bir şey söylemiyor olabilir ama şunu yapıyor: bir dönemin duygusal iklimini yüzüne çarpıyor. Dönemi anlamak isteyen okura hâlâ bir “hafıza kartı” gibi.

TBML303 OS Problemler

 

•  Bölüm 1: İşletim Sistemlerine Giriş

1) Bilgisayar sistemini oluşturan bileşenler nelerdir?

Kondansatör

Elektronik devrelerin en vazgeçilmez pasif bileşenlerinden biri olan kondansatörler (kapasitörler), modern teknolojinin gizli kahramanlarıdır. Akıllı telefonlardan devasa güç sistemlerine kadar her yerde karşımıza çıkan bu bileşenleri, temel fiziksel prensipleriyle inceleyelim.

Operasyonel Amplifikatör Modeli

1. Op-amp’in 2 giriş ucu nedir?

Joseph-Louis Lagrange

 Joseph-Louis Lagrange. İtalyan matematikçidir. 18. yüzyıl Avrupa’sında matematiğin “kurumlar üzerinden” yeniden örgütlendiği bir dönemde çalıştı: Torino, Berlin ve Paris gibi merkezlerde akademiler; devlet destekli ödüller; yeni açılan mühendislik ve askerî okullar; ardından devrim sonrası Fransa’da modern bilim kurumları. Lagrange’ın kariyeri, bu kurumsal dönüşümle neredeyse paralel ilerler: genç yaşta Torino’da parlayıp Berlin’de olgunlaşır, Paris’te ise mekanik ve analizi “kitaplaştırarak” kalıcılaştırır. 1736'da Torino'da doğdu. Doğum adı Giuseppe Ludovico Lagrangia'ydı.

Wilhelm Ackermann

Wilhelm Ackermann, Alman matematikçi ve mantıkçıdır. 

Friedrich Ludwig Gottlob Frege

Friedrich Ludwig Gottlob Frege, Alman matematikçidir. 

Devre Analiz Teknikleri Testi

 Şekle göre cevaplayınız.

Circutikz'in Temelleri

GİRİŞ

LaTeX ve ConTeXt, TeX ailesinin iki farklı belge hazırlama sistemidir. Bu aile Donald Knuth’un 1978’de geliştirdiği TeX motoru üzerine kuruludur. Knuth, kendi kitabı The Art of Computer Programming’in baskı kalitesinden memnun kalmayınca, tipografiyi matematiksel bir kesinlikle tanımlayan bir sistem tasarladı. TeX’in logosundaki X aslında Yunan harfi chi’ye gönderme yapar. TeX’in kendisi en temel çekirdek olarak düşünülebilir; doğrudan kullanımı zordur ama üzerine farklı sistemler inşa edilmiştir. Plain TeX bu motorun sade hali, LaTeX ise akademik ve bilimsel belgeler için makro tabanlı bir sistemdir. ConTeXt ise tipografik kontrolü yüksek, modül tabanlı bir sistemdir. Ayrıca XeTeX ve LuaTeX gibi motorlar Unicode ve programlama desteği ekler. MacTeX, macOS için hazırlanmış ücretsiz bir TeX Live dağıtımıdır. TeX Live’ın macOS’a özel uyarlanmış sürümüdür. TeX Live, LaTeX ve TeX tabanlı tüm paketleri içeren, çok platformlu bir sistemdir. İçeriğinde TeX Live çekirdeği (LaTeX, paketler, fontlar), Mac’e özgü araçlar: TeXShop (LaTeX editörü), BibDesk (bibliyografi yöneticisi), önceden yapılandırılmış ayarlar bulunur. BasicTeX, MacTeX’in yaklaşık 100 MB'lık küçük sürümüdür.

TikZ ve Circuitikz de bu ailenin parçasıdır; bunlar TeX içinde grafik ve devre çizimi için geliştirilmiş paketlerdir.

Aralık Ortasında Piyasalar

 

Aralık Ortasında Ekonomik Gelişmeler ve Piyasa Etkileri

Araştırmalar, önümüzdeki dönemin, merkez bankası kararları ve önemli veri açıklamalarının bir araya gelmesi nedeniyle artan piyasa oynaklığına sahne olacağını gösteriyor; özellikle para politikası değişimleri, kalıcı ücret enflasyonu baskıları arasında odak noktası olacak. Federal Rezerv'in bugünkü eylemlerinin küresel risk iştahını etkilemesi muhtemel görünüyor, bunu izleyen göstergeler ise ekonomik dayanıklılık hakkında daha fazla netlik sağlayabilir.

TBML201 Devre Analizi- Problemler

 

Bölüm 1: TEMEL KAVRAMLAR

1.1 SI Birim Sistemi

1. Ev cihazlarında elektrik enerjisinin kullanılmasının en önemli sebepleri nelerdir?

Jean-Baptiste Joseph Fourier

 Jean-Baptiste Joseph Fourier, Fransız matematikçidir. 

Harzemli

Türk matematikçi. Algoritmanın yaratıcısı, cebirin kurucusu, isim babası, cebir konusunda ilk eser veren, sıfır ve x'i kullanan bilim insanı. 

Edward Yourdon

 Edward Yourdon, Amerikalı matematikçi. 1944'te New York City'de doğdu. 1965’te MIT’te (Massachusetts Institute of Technology) uygulamalı matematik lisansını tamamladı. MIT ve New York Polytechnic’te elektrik mühendisliği ve bilgisayar bilimi alanında yüksek lisans düzeyinde çalışmalar yaptı. 1960’ların ortasında Digital Equipment Corporation (DEC)’te çalıştı; burada PDP-5 ve PDP-8 gibi erken dönem mini bilgisayarlar için FORTRAN ve assembly programları geliştirdi. Yourdon, yazılım geliştirmede Yapısal Analiz ve Yapısal Tasarım (Structured Analysis and Structured Design) akımının en büyük savunucularından biriydi. 1970’lerin başında kısa süreli danışmanlık deneyimlerinden sonra Yourdon, 1974’te kendi şirketini kurdu. 1970'ler ve 1980'lerde yazılım geliştirme metodolojilerinin standardizasyonuna önemli katkılarda bulundu. 1986’da firmayı sattı. Farklı şirketlerin yönetim kurullarında ve araştırma projelerinde “akıl hocası” rolüne kaydı. 1997’de Computer Hall of Fame’e kabul edildi. Y2K riskine dair uyarıları ile tanındı. American Programmer adlı dergiyi kuruyor; bu dergi daha sonra Cutter IT Journal adıyla devam etti.

TBML205 OOP

Bölüm 1: Giriş

1.1. Nesneye Dayalı Çözümleme ve Tasarımın Tanımı

Bu bölümde derste işlenecek olan konular kısaca tanıtılacaktır. Dersin ilerleyen bölümlerinde ise bu konular ayrıntılı olarak açıklanacaktır.

Leonhard Euler

Leonhard Euler, İsviçreli matematikçidir. 1707'de Basel'de doğdu. Aşkın sayılar teorisi, analitik sayılar teorisi ve graf teorisini geliştirdi. Leonhard, evde aldığı ilk eğitiminin ardından anneannesinin yanına şehre gönderilerek matematik eğitimi verilmeyen eski tarzdaki Basel Latin okuluna başlatıldı. 1720'de üniversitenin felsefe bölümüne kabul edildi. 1722'de üniversiteden mezun oldu. İlahiyat fakültesine başladı, ilahiyatın yanı sıra matematik çalışmaya başladı. Johann Bernoulli ile tanıştı. Euler 1724'te Descartes ve Newton'un doğal felsefe anlayışlarını karşılaştırdığı teziyle yüksek lisans derecesi aldı. Akustik kuramı üzerine ilk önemli incelemesini yazdı. Universität Basel'deki boş fizik profesörlüğü görevi için başvurdu ama geri çevrildi. 1727'de Daniel Bernoulli'nin desteğiyle Petersburg'daki Rossiiskaya Akademiya Nauk'un tıp bölümüne katıldı. 1730'da fizik profesörü oldu. Bir süre sonra matematik bölümüne geçti. Rusça öğrendi. 1733'te Daniel Bernoulli'nin Petersburg'dan ayrılmasından sonra akademide onun yerine başmatematikçi oldu. 

TBML303 OS

Bölüm 1: İşletim Sistemlerine Giriş

 1.1. İşletim Sisteminin Genel Tanımı ve Konumu

Bilgisayar sistemlerinde işletim sistemi, yalnızca ek bir program ya da basit bir kullanıcı arayüzü değil, donanım ile yazılım arasındaki temel denetim ve soyutlama katmanıdır. Kullanıcıların ve uygulama programlarının, işlemci, bellek ve giriş/çıkış (I/O) aygıtlarını doğrudan fiziksel ayrıntılarla uğraşmadan kullanabilmesini sağlar; kaynak yönetimi, koruma, süreç yönetimi ve I/O denetimi gibi işlevleri üstlenir. Bu nedenle, işletim sisteminin genel tanımını ve bilgisayar sistemi içindeki konumunu kavrayabilmek için, önce sistemi oluşturan temel bileşenlerin ve aralarındaki etkileşimin kısaca gözden geçirilmesi yararlı olacaktır.

Bilindiği gibi bilgisayar sistemleri donanım ve yazılım olarak adlandırılan iki temel bileşenden oluşur.

Okuduklarım

 Robert Hillman, Hayalperest (Çeviri: Berke Erişen)

Aslında kitabın orijinal ismi The Boy in the Green Suit: An Innocent Abroad in the Middle East. Son derece masum… Hayalperest ismi Türkçe çeviriye özgü. Ama iyi akıl edilmiş. Herkesin bu tip hayalperest tanıdıkları olmuştur. Böyle bir tip kolayca her şeyin üstesinden geleceğine inanır. Kahramanımız Bobby tam da böyle birisi. Hem de yalnızca 16 yaşında Avustralyalı bir çocuk. Bir diğer ilginç detay kitabın bir bölümünün 60'lı yıllar Türkiyesinde geçmesi. Özellikle sıcak ve içten anlatımı dolayısıyla beş üzerinden dört verdim.

TLOD401 İSG Tarihi

 

1. TEMEL İSG KAVRAMLARI

90/270/EEC.  AB’de ekranlı cihazlarla çalışma ergonomisi.

Claude Elwood Shannon

Bilgi, bir mesajın belirsizliğini azaltan şeydir.

David Albert Huffman

En iyi fikir, bazen çöpe attığınız notların arasında saklıdır.

MAT216 Cebir Çalışma Soruları

(1)$$∧ 'nın $\vee$ üzerinde dağılma özelliğine göre $p\wedge (q\vee r)=(p\wedge q)\vee (p\wedge r)$'dir.

$A\cap (B\cup C)=(A\cap B)\cup (A\cap C)$ olduğunu gösteriniz.

Vadeli İşlemlerde Veri Analizi ve Trade

Öz

Bu çalışma, kaldıraç ve yüksek volatilite ile karakterize edilen kripto vadeli işlem piyasalarında etkin trade stratejileri geliştirmek ve finansal riski yönetmek amacıyla entegre bir veri analizi çerçevesi sunmaktadır. Çalışma, bir varlığın likidite derinliğini yansıtan Emir Defteri (Orderbook), pozisyon taşıma maliyetini ve spekülatif iştahı gösteren Basis ve Fonlama (Funding) Oranları ile piyasaya giren kaldıraç miktarını ölçen Açık Pozisyon (OI) ve Taker Akışı verileri gibi dört temel veri setini kapsamaktadır.

Ana bulgular, Funding > 0.02 gibi aşırı pozisyonlanma eşiklerinde kaldıraç seviyesinin düşürülmesini ve likidasyon tamponunun (CB) dinamik yönetimini önermektedir. Ayrıca, OI'ın fiyat hareketiyle çapraz doğrulanmasının (cross-validation) trend gücünü belirlemede zorunlu olduğu ve Taker Akışı gibi tekil sinyallerin Emir Defteri ve OI verileriyle teyit edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sürdürülebilir başarı, yalnızca fiyat grafiklerine değil, likidite, kaldıraç ve yatırımcı algısının bütünleşik dinamiklerine odaklanan, disiplinli ve veriye dayalı bir yaklaşımla sağlanır.

Çalışma, feature engineering (TB%, basis%, OI eğimi, spread, liq-notional), hedef tanımı (tetik → fill → PnL) ve geri-test/ileri-test düzeniyle (walk-forward) ölçülebilir bir çerçeve sunmaktadır. Yanlılıklar için leakage ve look-ahead kontrolleri uygulanmıştır.

Joseph Diez Gergonne

 Fransız mantıkçı ve matematikçidir. İhtilal sonrası Fransa’nın bilim-eğitim düzeninin şekillendiği yıllarda hem özgün araştırmalarıyla hem de editör kimliğiyle projektif düşüncenin kurumlaşmasına katkı verdi. 1771'de Nancy'de doğdu. 790’ların başında orduda kaptan rütbesiyle görev aldı; Valmy (1792) gibi kritik muharebelerin ardından sivil yaşama dönerek Nîmes’te yeni kurulan École centrale’de “transandantal matematik” kürsüsünü üstlendi. 1810’da, kendi çalışmalarını ve çağdaşlarının yazılarını yayımlayacak bir periyodik kurma kararı aldı ve Annales de Mathématiques Pures et Appliquées’i (genellikle “Annales de Gergonne” diye anılır) çıkarmaya başladı. Bu dergi, araştırma yazılarıyla pedagojik yazıları aynı kapakta buluşturan, sistemli hakemlik ve editoryal standartlarıyla modern matematik dergiciliğinin eşiği sayılan bir vitrindi; Poncelet, Brianchon, Chasles, Plücker, Steiner gibi isimlerin yanı sıra genç Évariste Galois’nin de ilk makalesine (1829) ev sahipliği yaptı. Dergi 1810’dan 1831/32’ye kadar 21 tam cilt ve 22. cildin bir kısmı yayımlandı; Gergonne 1816’da Montpellier’de astronomi kürsüsüne, 1830’da ise rektörlüğe atanması üzerine dergiyi kapattı. 

Nixon Formülü

Merkez freni yalnızca bir kademe gevşetti. Bir haftalık vadeli repo ihale faiz oranı ya da kısaca politika faizini %40,5’ten %39,5’e indirdi. Bandı da buna paralel olarak daralttı: gecelik borç verme %43,5 → %42,5, gecelik borç alma %39,0 → %38,0 oldu. PPK'nın bunu normalde her ay açıklaması beklenir. 

Andrey Andreyeviç Markov

Andrey Andreyeviç Markov, Rus matematikçidir. Modern olasılık teorisinin ve stokastik süreçlerin temellerini attı. 

TYBS301 Sistem Tasarımı

Bölüm 1: Bilişim Sistemleri
1.1 Temel Kavramlar
1.2 BS Uygulama Alanları
1.3 Bilişim Sistemlerinin Türleri
1.4 Sistem Geliştirme Evreleri
1.5 Donanım Çözümleri
1.6 Geliştirme Takımı
1.7 Proje Yönetimi
Bölüm 2: Hedefler ve Planlar
2.1 Hedeflerin Belirlenmesi
2.2 Çözüm Önerileri
2.3 Olurluk (Fizibilite) Çalışması
2.4 Ana Plan
Bölüm 3: Çözümleme
3.1 Gereksinimlerin Belirlenmesi
Bölüm 4: Gereksinimlerin Yapısal Düzenlenmesinde Süreç Yaklaşımı
4.1 Süreç Modeli
4.2 Veri Akış Diyagramı
4.3 DFD’nin Kullanımı
4.4 Mantıksal Modelleme
Bölüm 5: Kavramsal Veri Yaklaşım Modeli
5.1 Kavramsal Veri Modeli
5.2 Varlık-İlişki Modeli
5.3 ER Diyagramına Örnek
Bölüm 6: En İyi Tasarım Çözümlerinin Belirlenmesi
Bölüm 7: Tasarım
Bölüm 8: Kurulum ve İşletme
Bölüm 9: Örnek Uygulamalar
Bölüm 1: Bilişim Sistemleri

1.1 Temel Kavramlar

(Sistem tanımı/özellikleri, sistem düşüncesi, tarihçe, alt sistem vs.)

 1) Sistem nedir?

TBML201 Devre Analizi

Bölüm 1: TEMEL KAVRAMLAR

1.1. SI Birim Sistemi

Bu ders notlarında SI birim sistemi (The International System of Units) kullanılmaktadır.

TMBL313 Networks

Bilgisayar ağı nedir?

Birden fazla bilgisayarın bir araya gelerek belirli bir protokol altında iletişimde bulundukları yapıya bilgisayar ağı denir.

TBML3071 Siber Güvenlik

BÖLÜM 1: BİLGİ GÜVENLİĞİNE GİRİŞ

1.1. TANIMLAR

Güvenlik sözcüğü sahip olunan değerlerin tehditlere ve saldırılara karşı korunması anlamında kullanılır. Güvenlik konusu iki ana başlık altında incelenebilir:

TBML306-Yazılım mühendisliği

Bölüm 1: Yazılım Mühendisliği Gerçeği

Emir Mimarisine Dair

  

Kripto varlık piyasaları geleneksel finansal sistemlerden oldukça farklıdır. Bu piyasaların dinamik ve 7/24 işleyen dünyasında, alım satım işlemlerinin verimli ve şeffaf bir şekilde gerçekleşmesini sağlayan temel bir yapı vardır. Bu yapı emir mimarisidir (order book architecture). Emir mimarisi, bir kripto varlık borsasında emirlerin alınması, işlenmesi, eşleştirilmesi ve sonuçlandırılması süreçlerini kapsayan yazılım ve donanım altyapısını ifade eder. Mimari, merkezi veya merkeziyetsiz bir kripto varlık borsasında belirli bir çift için (söz gelimi BTC/USDT) piyasa talebinin ve arzının gerçek zamanlı bir kaydını tutar. Emir mimarisi, yalnızca bir liste olmaktan öte, fiyat keşfi, likidite ve derinlik gibi kritik unsurları belirleyen, bir borsanın adeta kalbidir.

Henry Laurence Gantt: Proje Yönetiminin Görsel Öncüsü

Henry Laurence Gantt, Amerikalı  mühendistir. Gannt, özellikle proje yönetimi ve endüstriyel verimlilik alanındaki çığır açan çalışmalarıyla tanınır. Frederick Winslow Taylor'ın bilimsel yönetim hareketinin önemli figürlerinden biri olmasına rağmen, Gantt'ın mirası, insan faktörünü ve şeffaf planlamayı ön plana çıkarmasıyla Taylor'dan ayrılır.

William Neile: Genç Dehanın Yükselişi

William Neile, İngiliz matematikçidir. Matematik tarihi, bazen tamamlanmamış ama çığır açan fikirlerle doludur ve bu hikayelerden biri de, kısacık ömrüne büyük bir keşif sığdıran William Neile'e aittir. Neile, bilimin ve dehanın o nadir anlarından birinde, kendisinden çok daha yaşlı ve deneyimli matematikçilerin bile üzerinde çalıştığı bir problemi çözerek adını tarihe yazdı.

Jean-Robert Argand

 Fransız matematikçidir. 1768'de Cenevre'de doğdu. Yaşamının büyük bölümünü bir kitabevi yöneticisi olarak geçirmesine rağmen, matematiğin en soyut kavramlarından birine, karmaşık sayılara, somut ve görsel bir anlam kazandıran İsviçreli bir matematikçidir. Onun adıyla anılan Argand Diyagramı, karmaşık sayıların anlaşılmasını kökten değiştirmiş ve matematiğin gelişimine kalıcı bir etki bırakmıştır.

Niels Henrik Abel

Niels Henrik Abel, Norveçli matematikçidir. Abel 26 yıllık kısa ömrüne, matematiğin en zorlu problemlerini çözmeyi ve cebir, analiz ve eliptik fonksiyonlar teorisinde çığır açan keşifler yapmayı sığdırdı.